PM विश्वकर्मा योजना 2026 – संपूर्ण माहिती
PM विश्वकर्मा योजना म्हणजे काय?
PM विश्वकर्मा योजना (Pradhan Mantri Vishwakarma Yojana) ही भारत सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे. ही योजना पारंपरिक कारागीर आणि हस्तकला व्यवसाय करणाऱ्या लोकांना आर्थिक मदत, प्रशिक्षण, टूलकिट, कमी व्याजदराचे कर्ज आणि बाजारपेठेची सुविधा उपलब्ध करून देते. ही योजना 17 सप्टेंबर 2023 रोजी सुरू करण्यात आली.
योजनेचे उद्दिष्ट
पारंपरिक कारागिरांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करणे.
कौशल्य विकास आणि आधुनिक प्रशिक्षण देणे.
व्यवसायासाठी आवश्यक साधने (Toolkit) उपलब्ध करून देणे.
कमी व्याजदरात कर्ज देऊन व्यवसाय वाढीस मदत करणे.
भारतीय पारंपरिक हस्तकला आणि कौशल्यांचे जतन करणे.
PM विश्वकर्मा योजनेचे फायदे
1. मोफत कौशल्य प्रशिक्षण
मूलभूत आणि प्रगत प्रशिक्षण दिले जाते.
प्रशिक्षणादरम्यान दररोज ₹500 स्टायपेंड दिले जाते.
2. टूलकिटसाठी आर्थिक मदत
व्यवसायासाठी आवश्यक साधने खरेदी करण्यासाठी ₹15,000 ची मदत दिली जाते.
3. कमी व्याजदरात कर्ज
पहिला हप्ता: ₹1 लाख
दुसरा हप्ता: ₹2 लाख
एकूण: ₹3 लाखांपर्यंत कर्ज
व्याजदर: फक्त 5%.
4. डिजिटल व्यवहार प्रोत्साहन
डिजिटल व्यवहारांना प्रोत्साहन देण्यासाठी अतिरिक्त प्रोत्साहन दिले जाते.
5. मार्केटिंग आणि ब्रँडिंग मदत
उत्पादने विकण्यासाठी मार्केटिंग, ई-कॉमर्स आणि नवीन बाजारपेठ उपलब्ध करून दिली जाते.
कोणते व्यवसाय या योजनेत समाविष्ट आहेत?
योजनेत 18 पारंपरिक व्यवसायांचा समावेश आहे:
सुतार (Carpenter)
लोहार (Blacksmith)
सोनार (Goldsmith)
कुंभार (Potter)
शिंपी (Tailor)
न्हावी (Barber)
धोबी (Washerman)
चांभार (Cobbler)
गारलँड मेकर (हार बनवणारे)
खेळणी बनवणारे
दगड शिल्पकार
बास्केट/झाडू बनवणारे
बोट बनवणारे
कुलूप बनवणारे इत्यादी.
पात्रता (Eligibility)
अर्जदार भारतीय नागरिक असावा.
वय किमान 18 वर्षे असावे.
पारंपरिक व्यवसाय करणारा कारागीर असावा.
संबंधित व्यवसायात स्वयंरोजगार करत असावा.
सरकारी कर्मचाऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळत नाही.
आवश्यक कागदपत्रे
आधार कार्ड
मोबाईल नंबर
बँक पासबुक
रेशन कार्ड (लागू असल्यास)
पासपोर्ट साईज फोटो
व्यवसायाशी संबंधित माहिती.
अर्ज कसा करावा?
जवळच्या CSC (Common Service Centre) ला भेट द्या.
आधार पडताळणी (Biometric Verification) करा.
अर्ज फॉर्म भरा.
आवश्यक कागदपत्रे जमा करा.
पडताळणीनंतर प्रशिक्षणासाठी बोलावले जाईल.
प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यावर टूलकिट आणि कर्जासाठी अर्ज करता येतो.
अधिकृत वेबसाइट
PM Vishwakarma Official Portal
